Publikacje

 

Z uwagi na przypadającą w tym roku 62. rocznicę śmierci Rafała Lemkina zapraszamy Państwa do zapoznania się z kilkoma słowami na temat jego biografii i wkładu w polską naukę:

Rafał Lemkin (1900-1959). Polski prawnik żydowskiego pochodzenia, zajmujący się dziedziną prawa karnego. Urodził się 24 czerwca 1900 roku we wsi Bezwodne (zabór rosyjski), zmarł 28 sierpnia 1959 roku w Nowym Jorku. Postać niezwykła i bardzo ważna dla rozwoju międzynarodowego prawa karnego. Już w okresie młodości, wywarła na nim wielkie wrażenie lektura „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza, zwłaszcza motyw prześladowań mniejszościowych grup społecznych, co warto podkreślić biorąc pod uwagę późniejsze dokonania prawnika. Studiował prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie w lipcu 1926 roku uzyskał doktorat. W czasie studiów poznał sędziego Sądu Najwyższego Emila Stanisława Rappaporta, co wpłynęło na jego dalszą karierę prawniczą. Po zakończonych studiach uczęszczał również na seminarium prawa karnego prof. Wacława Makowskiego na Uniwersytecie Warszawskim. W 1934 roku został członkiem International Law Association (ILA). W okresie 1931-1932 pełnił funkcję referendarza w Sekretariacie Generalnym Komisji Kodyfikacyjnej RP, następnie od 1934 do 1939 roku pracował jako warszawski adwokat. W latach trzydziestych XX wieku brał udział w trzynastu międzynarodowych konferencjach prawniczych, gdzie zyskiwał uznanie na arenie międzynarodowej. Najważniejsze było jego wystąpienie w ramach V Międzynarodowej Konferencji Unifikacji Prawa Karnego w Madrycie, gdzie zajmował się m.in. pojęciem barbarzyństwa na gruncie prawa międzynarodowego. Opuścił Polskę 6 września 1939 roku i przedostał się do Szwecji gdzie przebywał ponad rok. Podczas pobytu wykładał na Uniwersytecie w Sztokholmie oraz zbierał dokumenty dotyczące nazistowskiego prawa okupacyjnego w kontekście prowadzonych prac nad nowym rodzajem zbrodni, któremu nada termin „genocydu”. Do USA przybył w 1941 roku, gdzie kontynuował swoją pracę, rozpoczętą w Szwecji. W czerwcu 1942 roku przyjął stanowisko głównego doradcy w Board of Economic Warfare w Waszyngtonie, a następnie w 1945 pracę w War Crimes Office w War Department. 15 listopada 1944 roku ukazała się najważniejsza praca Rafała Lemkina „Axis Rule in Occupied Europe: Laws of Occupation. Analysis of Government, Proposals for Redress”. W publikacji pojawia się po raz pierwszy oficjalnie, termin „genocyd” jako „organizowane działania, mające na celu zniszczenie narodu lub grupy etnicznej przez dezintegrację instytucji, kultury, języka, świadomości narodowej i religijnej, gospodarczych podstaw egzystencji, a następnie pozbawienie ludzi bezpieczeństwa, wolności, zdrowia, godności i ostatecznie życia.[1]” Jako członek amerykańskiej delegacji doprowadził do zamieszczenia terminu „genocyd” w akcie oskarżenia przedstawionym przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym 6 października 1945 r. Następnym sukcesem było doprowadzenie do przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Rezolucji 96 (I) w sprawie zbrodni „genocydu”. Stała się ona podstawą, jego największego triumfu, czyli uchwalonej dwa lata później, 9 grudnia 1948 roku, Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa (tzw. Konwencji Lemkina). Za swoją działalność naukową i zaangażowanie w urzeczywistnienie powyższej Konwencji, w okresie od 1950 do 1958 roku był aż 20 razy nominowany do Nagrody Pokojowej Nobla. Współcześnie nie można nie docenić znaczenia dorobku Rafała Lemkina. Po pierwsze sformułowanie i wprowadzenie do prawa międzynarodowego terminu „genocyd” umożliwiło utworzenie w przyszłości Międzynarodowych Trybunałów ds. Rwandy i Jugosławii oraz Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, które ścigają m.in. zbrodnie „genocydu”. Po drugie Konwencja Lemkina, zwraca uwagę na dwa bardzo ważne aspekty problemu ludobójstwa – karanie winnych dopuszczających się tej zbrodni oraz zapobieganie zbrodniom ludobójstwa przez uświadamianie społeczności międzynarodowej. Po trzecie termin „genocyd” na arenie międzynarodowej ma obecnie status „crime of crimes” co świadczy o zrozumieniu wagi zjawiska dla całej ludzkości, o co walczył Rafał Lemkin przez wiele lat swojego życia. To wszystko sprawia, że jego postać zasługuje na uznanie i upamiętnianie nie tylko na arenie międzynarodowej, ale również w swej rodzimej Polsce.

Bibliografia:

1.      Ryszard Szawłowski „RAFAŁ LEMKIN – WARSZAWSKI ADWOKAT (1934–1939), TWÓRCA POJĘCIA „GENOCYD” I GŁÓWNY ARCHITEKT KONWENCJI Z 9 GRUDNIA 1948 R. („KONWENCJI LEMKINA”). W 55-LECIE ŚMIERCI. Część I: lata polskie 1900–1939” źródło: https://silo.tips/download/cz-i-lata-polskie [dostęp: 03.07.2021].

2.      Ryszard Szawłowski „RAFAŁ LEMKIN – WARSZAWSKI ADWOKAT (1934–1939), TWÓRCA POJĘCIA „GENOCYD” I GŁÓWNY ARCHITEKT KONWENCJI Z 9 GRUDNIA 1948 R. („KONWENCJI LEMKINA”). W 55-LECIE ŚMIERCI. CZĘŚĆ II: ROCZNE INTERLUDIUM SZWEDZKIE 1940–1941 I LATA AMERYKAŃSKIE 1941–1948.” Źródło: https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/5-6-2015/artykul/rafal-lemkin.-warszawski-adwokat-1934-1939-tworca-pojecia-genocyd-i-glowny-architekt-konwencji-z-9-grudnia-1948-r.-konwencji-lemkina-.-w-55-lecie-smierci.-czesc-ii-roczne-interludium-szwedzkie-1940-1941-i-lata-amerykanskie-1941-1948 [dostęp: 03.07.2021].

3.      Ryszard Szawłowski „RAFAŁ LEMKIN – WARSZAWSKI ADWOKAT (1934–1939), TWÓRCA POJĘCIA „GENOCYD” I GŁÓWNY ARCHITEKT KONWENCJI Z 9 GRUDNIA 1948 R. („KONWENCJI LEMKINA”). W 55-LECIE ŚMIERCI. CZĘŚĆ III: A. NIESPODZIEWANIE TRUDNE OSTATNIE DZIESIĘĆ LAT AMERYKAŃSKICH 1949–1959. B. LEMKIN PO ŚMIERCI – OD PEWNEGO ZAPOMNIENIA DO ŚWIATOWEGO POWROTU OD KOŃCA XX WIEKU.” Źródło: https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/9-10-2015/artykul/rafal-lemkin-warszawski-adwokat-1934-1939-tworca-pojecia-genocyd-i-glowny-architekt-konwencji-z-9-grudnia-1948-r.-konwencji-lemkina-.-w-55-lecie-smierci.-czesc-iii-a.-niespodziewanie-trudne-ostatnie-dziesiec-lat-amerykanskich-1949-1959.-b.-lemkin-po-smierci-od-pewnego-zapomnienia-do-swiatowego-powrotu-od-konca-xx-wieku [dostęp: 04.07.2021].

4.      Magda Huzarska-Szumiec „Rafał Lemkin. Biografia intelektualna” źródło: https://dzieje.pl/ksiazki/rafal-lemkin-biografia-intelektualna [dostęp: 02.07.2021].

 

 

P\



[1] https://dzieje.pl/ksiazki/rafal-lemkin-biografia-intelektualna

 

 

Bryjka Filip, Wojny zastępcze, PISM, Warszawa 2021.

Kamiński Tomasz, The role of regions in EU-China relations, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2021.

Kegley Charles, Raymond Gregory, Great Powers and Word order: patterns and prospects, CQ Press, London 2021.

Kisztelińska-Węgrzyńska Agnieszka, Krauze Maciej, Jednostka wobec globalnego wymiaru stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łodź 2021.

Kowalski Kamil, Polityczne i ekonomiczne aspekty przystąpienia Polski, Czech i Węgier do NATO w prasie amerykańskiej na przykładzie publikacji tygodników „Time” i „Newsweek”, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2021.

Kraś Ireneusz, Kubicki Radosław, Racja stanu Polski w Europie, Wydawnictwo ASPRA-JR, 2021.

Moraczewska Anna, Zarządzanie ryzykiem na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2021.

Nycz Grzegorz, USA wobec zakończenia zimnej wojny: liberalny consensus ery końca historii (1989-2000), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2021.

Oleksiewicz Izabela, Ochrona cyberprzestrzeni Unii Europejskiej: polityka, strategia, prawo, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2021.

Pałecki Krzysztof, Teoria władzy, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2021.

Rydlewski Grzegorz, Rządzenie w epoce informacji, cyfryzacji i sztucznej inteligencji, Elipsa Dom Wydawniczy, Warszawa 2021.

Schofield Malcolm, Cicero: political philosophy, Oxford University Press, New York 2021.

Tokarski Jan, Czy liberalizm umarł?, Wydawnictwo Znak, Kraków 2021.

Woźniak-Szymańska Dominika, Pozycja Polski w społeczności międzynarodowej, czyli jak wzrastać na peryferiach Europy?, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2021.

Przed zbliżającymi się w Niemczech wyborami polecamy Państwa uwadze rozmowę Jakuba Krupy (konsultanta RODM Kraków) z dr. Marcinem Kędzierskim (UEK) o niemieckiej polityce. 

,,(…) Moja wiara podpowiada mi, że ludzkość popełniła drugi grzech pierworodny – przez sam fakt popełnienia przestępstwa, z powodu zaniedbania, dobrowolnej ignorancji lub braku wrażliwości, osobistych interesów, hipokryzji lub bezdusznego racjonalizowania. Ten grzech będzie ludzkość prześladować do końca jej dni. Prześladuje mnie. I chcę, żeby tak było”.

 

Edukacja w czasie pandemii stanęła przed wieloma wyzwaniami. Zamknięcie szkół i przejście na naukę zdalną odbiło się na kształceniu uczniów na każdym etapie nauczania. Ross Clark w artykule na łamach The Spectator zwraca uwagę na problemy związane z nauczaniem w czasie pandemii. Stawia jasne pytanie – jak szkodliwy był lockdown dla edukacji dzieci? Szukając odpowiedzi, autor opiera swoje przemyślenia na badaniach przeprowadzonych przez Uniwersytet Oksfordzki na podstawie danych z holenderskich szkół. Tamtejsi uczniowie , w przeciwieństwie do uczniów z Wielkiej Brytanii, przystępowali do testów zarówno przed, jak i po pierwszym zawieszeniu nauki stacjonarnej.

Okres międzywojenny to czas, w którym Europa musiała zmierzyć się z krytyczną sytuacją gospodarczą, inflacją a także z bardzo dużym bezrobociem po I wojnie światowej. W Rzeczpospolitej Polskiej ten okres charakteryzował się dużą niestabilnością rządów. W dodatku Konstytucja marcowa z 1921 r. okazała się nieefektywna. W państwie, w którym coraz bardziej odczuwano zagrożenie ze strony Trzeciej Rzeszy, nie było stabilnej władzy, więc kraj pogrążał się w politycznym chaosie.

Marek Aureliusz (26 kwietnia 121 r. n. e. - 17 marca 180 r. n. e.) był jednym z najwybitniejszych cesarzy rzymskich oraz reprezentantem rzymskiej szkoły stoickiej.

Pierwszą obecność rosyjską na terenach dzisiejszej Alaski datować można na lata trzydzieste XVIII w., co było wynikiem penetracji obszaru Dalekiego Wschodu. Były to tereny bogate w różnej maści łowiska oraz istniała możliwość importowania stamtąd futer, jednakże w tej dziedzinie bardziej opłacalny był handel z Chinami. Dopiero rządy Pawła I przyczyniły się do powołania Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej. Przełom wieków to także zrodzenie się pewnej idei w umysłach dworu carskiego, która zakładała sięgnięcie po spadek Imperium Hiszpańskiego na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. O tym, iż plany te nie były pozbawione realizmu niech świadczy utworzenie osady w Kalifornii – Fort Ross. I połowa XIX w. przyniosła jednak ważniejsze dla Rosji wydarzenia w kluczowym dla niej rejonie czarnomorskim.

Adam Hochschild – amerykański pisarz, dziennikarz i wykładowca udaje się do Republiki Południowej Afryki w 1988 roku śladami Wielkiego Treku, historycznej masowej migracji Burów z Kolonii Przylądkowej. Choć podróż autora książki od opisywanych w niej wydarzeń dzieli 150 lat, to w świadomości społecznej mieszkańców RPA tkwią one z niezwykłą mocą i wciąż oddziałują na stosunki międzyludzkie, jak i niesłabnące podziały rasowe. Reporterska czujność Hochschilda wraz z warsztatem metodologicznym historyka pozwoliła uchwycić mu całe spektrum zagadnień organizujących dzisiejszą wyobraźnię ludzi Zachodu na temat południowego krańca Afryki, nierzadko odbiegającą od stanu faktycznego.

Students who catch Covid may be saving lives- już sam tytuł tak brzmiącego artykułu Matta Ridley może wydawać się zaskakujący i z pewnością przykuwa uwagę czytelnika. Ale to nie wszystko, bo teza, którą stawia jest równie zadziwiająca. Autor twierdzi bowiem, że obecne rozprzestrzenianie się COVID-19 może być najmniejszym z niebezpieczeństw, na które jesteśmy obecnie narażeni. W dalszej części tekstu autor argumentuje to na pozór śmiałe stwierdzenie, zwracając uwagę na stan obecnej sytuacji. Uważa on, że przy braku szczepionki oraz realnych perspektyw zwalczenia tej choroby, koronawirus rozprzestrzeniający się wśród młodych ludzi w końcu stworzy odporność i to właśnie dzięki niej epidemia zwolni. W takim razie, o jakich poważniejszych niebezpieczeństwach możemy mówić według Matta Ridley?

Lionel Shriver dla The Spectator opowiada: Zawsze było mi szkoda mojego ojca, który jako prezes nieustannie ograniczonej środkami instytucji nauczania, musiał ciągle błagać sponsorów o dotacje. Za jego kadencji rozmyślałam, jak o wiele lepiej byłoby być powszechnie uznawanym sponsorem, który tylko rozdaje swoje pieniądze. Jednakże, jak dowiedzieli się zarządcy australijskiego „Ramsay’s Centre for Western Education”, nie zawsze jest łatwo szafować pieniędzmi.

Na wstępie artykułu Gideon Rachman relacjonuje: Rozmawiając w zeszłym tygodniu z dyplomatą w Berlinie, zasugerowałem, że Brexit prawdopodobnie zajmuje czwarte miejsce na liście niemieckich wyzwań dotyczących polityki zagranicznej. Wyglądał na zamyślonego, a potem odpowiedział: „Myślę, że niżej”. Więc razem przejrzeliśmy tę listę.

Podwójne partnerstwo jest egzotyczne w dzisiejszych czasach w Stanach Zjednoczonych, ale dwie partie coś dzielą: głęboki niepokój o Chiny. Spytana w lutym na monachijskiej konferencji bezpieczeństwa, w czymkolwiek się zgadzała z prezydentem USA Donaldem Trumpem w kwestii polityki Chin Nancy Pelosi zaznaczyła sucho acz przekonywująco: „Bierzemy to porozumienie pod uwagę”. Legislacja wspierająca Hong Kong i Tajwan a sankcjonująca Chiny oficjalnie łatwo przeszła przez Kongres w tym roku. W przeciwieństwie do przeszłości, dzisiaj Chiny mają niewielu jeśli w ogóle, przyjaciół na najwyższych szczeblach władzy w Waszyngtonie.

Matthew Lynn na łamach The Spectator podpuszcza - nigdy więcej dojeżdżania. Koniec irytujących rozmów z lekko tępymi kolegami z pracy. Szef nie może już więcej nadzorować ile czasu spędzasz na Facebooku, a ty masz mnóstwo czasu by upiec chleb na zakwasie, spróbować ćwiczeń online, przeczytać całego Proust’a (niepotrzebne skreślić). I pyta: po wszystkim, czego tu nie lubić? Sam sobie również odpowiada: podczas gdy wydaje nam się to świetne w chwili obecnej, wielu pracowników może wkrótce stwierdzić, że nie są już więcej pracownikami, a po prostu zbytecznymi niezależnymi kontrahentami – a to już nie jest przyjemne.

Jak napisał Ross Clark w artykule „How many years of life did lockdown save - or destroy?” opublikowanym na łamach The Spectator - to już oficjalne - lockdown ostatecznie będzie miał większy wpływ na nasze życie i zdrowie niż sam COVID-19. Taki w każdym razie płynie wniosek z badania przeprowadzonego przez Departament Zdrowia i Opieki Społecznej (DHSC), które zostało opublikowane po cichu 15 lipca.